W tym roku już po raz dziesiąty obchodzimy Dzień Edukacji Prawnej. Jego symboliczna data przypada na 15 marca, jednak już od kilku lat jest tak dużo wydarzeń towarzyszących temu świętu, że należy mówić raczej o miesiącu edukacji prawnej i obywatelskiej niż o jednym dniu.

Inicjatorem akcji w 2017 r. było Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIA, organizatorem Fundacja Edukacji Prawnej IUSTITIA, a głównym Partnerem, największe wydawnictwo prawnicze Wolters Kluwer Polska.

Od czterech lat mottem przewodnim obchodów jest hasło „Sprawczy obywatel” podkreślające znaczenie sprawczości i prawości w konstytuowaniu świadomego obywatela.

Tegoroczne obchody opierają się na trzech filarach, w których uczestniczy Fundacja Edukacji Prawnej IUSTITIA

1. wydarzeniach centralnych organizowanych przez Zarząd Fundacji Edukacji Prawnej IUSTITIA
2. działaniach lokalnych oddziałów Stowarzyszenia SSP IUSTITIA
3. inicjatywach ogólnopolskich wynikających z porozumienia edukacyjnego, podpisanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz przedstawicieli dwunastu organizacji prawniczych w tym Fundacji Edukacji Prawnej IUSTITIA

 

Wydarzenia Centralne to:

12 marca – Dzień Prawa na Wydziale Zarządzania UW – spotkanie z uczniami szkół ponadpodstawowych, którego program koncentrować się będzie przede wszystkim na temacie bezpieczeństwa obywatelskiego. Premierę będą miały warsztaty przygotowane przez studentów prawa zatytułowane „operacja Ikar”, dotyczące oskarżenia o sabotaż, prezentowany będzie „Narzędziownik bezpieczeństwa” oraz uczniowie dowiedzą się po co nam „Dziesiona”. Dzięki obecności przedstawicieli wszystkich zawodów prawniczych uczniowie będą też mogli zapoznać się ze specyfiką każdego z nich.

 

Webinaria dla szkół dostępne on-line poprzez stronę internetową, profil Facebooku, You Tube:

• 16 marca, godz. 10:00 – „Narzędziownik świadomego obywatela. Bezpieczeństwo“
  Na rozmowę z ekspertem Tomaszem Warykiewiczem zaprasza Radosław Łukasik członek zarządu FEPI.

 

• 18 marca, godz. 10:00 – „Czy prawo międzynarodowe i zasada suwerenności państw wciąż obowiązują?”
  Na rozmowę z ekspertem Prof. dr hab. Robertem Grzeszczakiem zaprasza Elżbieta Piotrowska-Albin wiceprezes zarządu FEPI

 

• 20 marca, godz. 10:00 – „Jak zachować prywatność w świecie wirtualnym?”
  Na rozmowę z ekspertką Sylwią Czubkowską zaprasza Katarzyna Orłowska-Mikołajczak prezeska zarządu FEPI.

 

Cykl artykułów „Bliżej prawa” opublikowany 15 marca na Prawo.pl

We współpracy z Prawo.pl przygotowaliśmy artykuły wyjaśniające częste problemy prawne.

1. Kiedy testament jest nieważny
2. Ile kosztuje apelacja w sprawach frankowych
3. Czy można ograniczyć władzę rodzicielską, gdy rodzic unika kontaktu z dzieckiem
4. Jakie nowe kary obowiązują kierowców od tego roku
5. Ruszają porządki na podwórkach i w ogródkach – kiedy można rozpalić ognisko na działce
6. Ulga remontowa 2026 – jak odliczyć wydatki na remont mieszkania
7. Jak odwołać się od kary za brak polisy OC
8. Ubezpieczenia turystyczne – jak uniknąć problemów prawnych
9. Jak dochodzić wynagrodzenia za słupy energetyczne na działce
10. Czy za nieleczenie zwierzęcia grozi kara
11. Śmierć bliskich – jak otrzymać zasiłek pogrzebowy oraz renty – rodzinną i wdowią
12. Kiedy po śmierci bliskiej osoby można domagać się wypłaty z subkonta i OFE, IKE i IKZE, PPK, PPE, OIPE
13. Jaki sprzęt, z którego korzysta osoba z niepełnosprawnością, można odliczyć w uldze rehabilitacyjnej
14. Centralna e-Rejestracja – jak i u jakich lekarzy można się w ten sposób zarejestrować
15. Kiedy lekarz może odmówić przyjęcia do szpitala albo w przychodni i co może wtedy zrobić pacjent

 

Działania lokalnych oddziałów Stowarzyszenia SSP IUSTITIA

W niemal wszystkich 33 oddziałach SSP IUSTITIA odbędzie się mozaika wydarzeń edukacyjnych wzmacniających wiedzę i umiejętności prawnicze uczniów, korespondujących z nowym przedmiotem szkolnym jakim jest edukacja obywatelska. W 2025 r., te działania przyniosły ponad 250 spotkań w całym kraju, w tym: warsztatów, lekcji, konferencji, konkursów, symulacji rozpraw, wycieczek do sądów. W wydarzeniach wzięło udział 10 000 uczniów. W tym roku według bardzo wczesnych prognoz skala planowanych wydarzeń jest większa i jeszcze bardziej różnorodna.

 

	Nazwa sądu	Rodzaj zajęć
1.	Sąd w Goleniowie	zajęcia DEP w szkołach
2.	Sąd Rejonowy w Myśliborzu	lekcje „Gafy i paragrafy”, warsztaty „Stop hejt”, warsztaty o cyberprzemocy
3.	Sąd Rejonowy w Tczewie	zajęcia z Uniwersytetem III wieku, wizyty młodzieży, warsztaty, spotkanie z nauczycielami
4.	Iustitia Oddział Kalisz	symulacja rozprawy karnej – zabójstwo i nielegalne posiadanie broni
5.	SR Nysa (Oddział Opolski)	zwiedzanie sądu, symulacja rozprawy lub warsztaty z sędzią
6.	SR Prudnik (Oddział Opolski)	zwiedzanie sądu, symulacja rozprawy lub warsztaty z sędzią
7.	SR Opole (Oddział Opolski)	zwiedzanie sądu, symulacja rozprawy, spotkanie z sędzią
8.	SR Olesno (Oddział Opolski)	zwiedzanie sądu, symulacja rozprawy, spotkanie z sędzią
9.	SR Brzeg (Oddział Opolski)	zwiedzanie sądu, symulacja rozprawy, spotkanie z sędzią
10.	Iustitia Oddział Włocławek	spotkanie online o manipulacji w sieci; spotkanie z młodzieżą
11.	Sąd Rejonowy w Sławnie	symulacje rozpraw, konkursy, rozmowy, oprowadzanie po sądzie
12.	Iustitia Oddział Łomża	lekcje w szkołach podstawowych
13.	Iustitia Oddział Elbląg	lekcje w szkołach, zwiedzanie sądu, symulacja rozprawy
14.	SR Lubin (Oddział Wrocław)	symulacje rozpraw, spotkania z młodzieżą, dyskusje
15.	Sąd Rejonowy Gryfice	wizyty uczniów w sądzie
16.	Iustitia Oddział Toruń	wizyty w szkołach i sądzie, lekcje prawa, symulacje rozpraw, olimpiada prawnicza
17.	Iustitia Oddział Śląski – SR Bielsko-Biała	cykl zajęć „Prawo ma Moc. I Ty ją masz.”
18.	Iustitia Oddział Śląski – SR Żywiec	pogadanki, symulacje rozpraw, prezentacje
19.	Iustitia Oddział Śląski – SR Gliwice	rozprawy pokazowe, warsztaty o zawodach prawniczych
20.	Sąd Rejonowy w Sopocie (Oddział Gdańsk)	symulacje rozpraw, udział w rozprawie, lekcja wychowawcza
21.	Iustitia Oddział Białystok	symulacje rozpraw, rozmowy z sędziami, warsztaty, udział w rozprawach
22.	Iustitia Oddział Rzeszów	zajęcia edukacyjne, inscenizowane rozprawy, konkurs
23.	Sąd Rejonowy w Opolu	symulacje rozpraw, oprowadzanie po sądzie, pogadanki
24.	Iustitia Oddział Bydgoszcz	symulacje rozpraw literackich („Chłopcy z Placu Broni”, Lady Makbet)
25.	Iustitia Koszalin	konkursy, symulacje rozpraw, lekcja prawa dla seniorów

 

Inicjatywy ogólnopolskie wynikające z porozumienia podpisanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz przedstawicieli dwunastu organizacji prawniczych w tym Fundacji Edukacji Prawnej IUSTITIA.

Porozumienie podpisały: Ministerstwo Sprawiedliwości, Krajowa Izba Radców Prawnych, Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Rada Notarialna, Krajowa Rada Komornicza, Krajowa Rada Kuratorów Sądowych, LEX Super Omnia, Stowarzyszenie GEMME Polska, Fundacja Edukacji Prawnej IUSTITIA, Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIA, Rzecznicy Patentowi.

Istota tego projektu polega na przygotowaniu wspólnie i w porozumieniu uniwersalnych scenariuszy lekcji, przeszkolenie edukatorów – prawników z jej prowadzenia, a następnie przeprowadzenie w szkołach zajęć przez adwokatów, radców, prokuratorów, komorników, notariuszy, kuratorów, rzeczników patentowych. Warsztaty oparte są na analizie kazusów prawnych – zrozumiałych, przystępnych dla uczniów i uczennic, bliskich ich życiu i doświadczeniu. Celem zajęć jest rozwinięcie umiejętności interpretacji zdarzeń z perspektywy różnych ról zawodowych związanych z systemem wymiaru sprawiedliwości, a także doskonalenie kompetencji komunikacyjnych i pracy zespołowej.

Do tej formy lekcji aktualnie zgłosiło się w całej Polsce ok. 5500 szkół różnych szczebli, a zajęcia przeprowadzi ponad 500 edukatorów, w tym sędziowie z SSP IUSTITIA.

Więcej informacji na stronie: https://dzienedukacjiprawnej.ms.gov.pl/informacje/

Ponadto:

Przypominamy, że w zakładce Materiały edukacyjne –  https://www.edukacja.iustitia.prawo.pl/co-robimy/materialy-edukacyjne/ zamieszczone są różnorodne materiały, które mają na celu wspieranie nauczycieli w prowadzenie lekcji lub w indywidulanym korzystaniu. Są tam filmy, nagrania teatralnych rozpraw symulowanych, scenariusze lekcji, webinaria.

Hitem dla dzieci młodszych jest np. nagrana przez nas „Bajka o królewnie, które zniosła wszystkie prawa”, albo film ze spektaklu dwóch rozpraw „Proces wilka”.

Dla młodzieży nieco starszej, webinaria na tematy im bliskie, np. prof. Ewa Łętowska ze znawstwem analizuje mechanizmy hejtowania na przykładach z lektury Harry Potter, prawnik Marcin Kruszewski autor kanału „Prawo Marcina” omawia prawa ucznia, sędzia Igor Tuleya omawia prawa i obowiązki osoby zatrzymanej przez policję.

Inne webinaria dotyczą kwestii pierwszych umów o pracę, aktywności obywatelskiej, eko odpowiedzialności, praw zwierząt, itd.

W 2025 roku nasze zasoby wzbogaciły się o 2 scenariusze lekcji wraz z instrukcjami i materiałami pomocniczymi oraz nagraniami wzorcowych lekcji przygotowanych w ramach realizacji zadania „100 lekcji w sądzie” w programie MEN pod nazwą „Młodzi obywatele”. Pierwsza z nich jest to lekcja obywatelska dotycząca konstytucyjnych zagadnień trójpodziału władzy, roli i znaczenia sądów powszechnych, obszarów ich działania oraz zawodów prawniczych. Tematem drugiej jest odpowiedzialność prawna nieletnich.

 

Polecamy książki:

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej – audiobook, czytany przez lektorów Bożenę Targosz oraz Jacka Rozenka. To wydanie zostało wzbogacone o:

• Omówienie wybranych konstytucji, od Konstytucji 3 Maja z 1791 r az do obecnie obowiązującej Konstytucji
• Porównanie ustaw zasadniczych Stanów Zjednoczonych Ameryki, Królestwa Norwegii, Królestwa Hiszpanii, Republiki Czeskiej i Republiki Francuskiej
• Analizę najważniejszych treści, które powinna zawierać konstytucja państwa

 

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej – w formie e-booka

Apteczka Prawna. LEX Bez łez – w przystępny i interesujący sposób napisany poradnik dla młodzieży o prawie i granicach wolności.

Elementy prawa. Podręcznik z ćwiczeniami – Podręcznik obejmuje swym zakresem ogólne pojęcia prawne oraz wybrane zagadnienia z prawa karnego materialnego i postępowania karnego, prawa wykroczeń, postępowania administracyjnego, prawa cywilnego oraz prawa rodzinnego i opiekuńczego.

Słownik terminów, zwrotów i sentencji prawniczych oraz pochodzenia łacińskiego – Książka, która przybliża rozumienie wielu premii łacińskich używany w świcie prawa.

NOWOŚĆ!

Poznać prawo. Kompendium dla szkół średnich i policealnych – Książka w prosty i ciekawy sposób pokazuje, jak naprawdę działa system prawny w Polsce – od podstawowych pojęć po konkretne sytuacje z życia codziennego. Bardzo prosty sposób opisu i infografiki pomagają zrozumieć skomplikowaną materię prawa.